رسمیت یافتن روابط تل آویو و آنکارا

موافقتنامه بین آنکارا و تل آویو در حالی است که ترکیه اولین کشور اسلامی بود که در سال 1949 اسرائیل را به رسمیت شناخت. اما روابط ترکیه و رژیم صهیونیستی در سال 2010 و پس از حمله نظامیان صهیونیست به کشتی ترکیه ای ماوی مرمره در نزدیکی سواحل غزه و کشته شدن 9 شهروند ترک تیره شد.  در جریان قطع روابط دیپلماتیک اخیر، روابط اقتصادی بین ترکیه و اسرائیل نه تنها دست نخورده باقی ماند بلکه بر اساس گزارش برخی از رسانه های ترکیه  به شدت افزایش یافت.

در  چند ماه اخیر دو طرف برای از سرگیری روابط دیدارهای محرمانه ای را برگزار کردند  تا اینکه پارلمان ترکیه شنبه 20 اوت (30مرداد) در آخرین جلسه علنی که پیش از تعطیلات تابستانی برگزار شد توافقنامه عادی‌سازی روابط ترکیه و اسرائیل را تصویب کرد.

بر اساس توافق مقامات آنکارا و تل آویو، اسرائیل به حساب بانکی که توسط دولت ترکیه اعلام خواهد شد، بیست میلیون دلار به منظور پرداخت به خانواده های قربانیان حمله به کشتی ماوی مرمره  واریز خواهد کرد. 

موافقتنامه فوق الذکر حاکی از آن است، مقامات و نظامیان اسرائیلی که در حمله به کشتی ماوی مرمره نقش داشتند در ترکیه به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم تحت هیچگونه پیگرد قضایی قرار نخواهند گرفت و پرونده هایی که علیه آنان در ترکیه گشوده شده است، مختومه خواهد شد. 

از طرفی این موافقتنامه پس از آنکه مقامات دو طرف از طریق کانال های دیپلماتیک به یکدیگر اعلام کنند که تغییرات ضروری در مبانی حقوقی داخلی را برای اجرای موافقتنامه انجام داده اند،‌ به اجرا گذاشته خواهد شد.

در زمینه روند عادی سازی روابط ترکیه با رژیم صهیونیستی، خضر عدنان از رهبران جنبش جهاد اسلامی فلسطین، در گفتگوی اختصاصی با خبرگزاری قدس (قدسنا) گفت: هر گونه عادی سازی روابط میان کشورهای عربی (منطقه) و اسلامی  با رژیم صهیونیستی به منزله خنجر زدن از پشت به ملت فلسطین است. وی در ادامه افزود: "باید توجه داشت که هرگونه عادی سازی روابط با اشغالگران صهیونیست به نفع فلسطینیان و مسئله فلسطین نخواهد بود و کاملا بر ضد فلسطین است."

 عدنان همچنین یاد آور شد؛ این مسئله را نمی توان کتمان کرد که هرگاه کشورهای عربی و یا اسلامی وارد روند عادی سازی با رژیم صهیونیستی شده­اند در مقابل حملات و تجاوزات صهیونیست ها علیه فلسطینی ها و مسجدالاقصی افزایش یافته است.

از سوی دیگر توافق آنکار با تل آویو می تواند این پیام را داشته باشد که ترکیه هیچ وقت از خطوط قرمز کشورهای غربی تخطی نخواهد کرد و از آنجایی که اسرائیل همپیمان اتحادیه اروپا و کشورهای نظیر آمریکا و انگلیس است می توان چنین گفت که ترکیه با از سرگیری روابط با رژیم صهیونیستی درصدد کاهش تنش با هم پیمانان غربی خود است. از سویی به نظر می رسد اقدام آنکارا برای از سرگیری روابط با رژیم صهیونیستی پس از تنش در روابط با روسیه،  در جهت ایجاد موازنه در برابر مسکو بوده است که با توجه به بهبود روابط ترکیه و روسیه و تنش در روابط انکارا با غرب پس از کودتای نافرجام در ترکیه، از اهمیت برقراری مجدد روابط دو طرف  کاسته می شود.

----------------------

بررسی و تحلیل/ مسلم ملکی