میزگرد اندیشکده کارنگی با موضوع برجام؛
برجام دستاوردی مهم در عرصه راستی آزمایی است
مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی: این نهاد متعهد به راستی آزمایی و نظارت بر عمل ایران به تعهدات هسته ای خود در چارچوب برجام است.
به گزارش سرویس بین الملل
خبرگزاری صداوسیما، در میزگرد کارنگی درباره برجام، مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی تاکید کرد برجام دستاوری مهم در عرصه راستی آزمایی است.
در میزگرد اندیشکده کارنگی درباره برجام، یوکیا آمانو مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی گفت: من چندی پیش با آقای تیلرسون وزیر خارجه دولت جدید آمریکا دیدار داشتم. ما درباره مسائل هسته ای ایران با یکدیگر گفتگو کردیم. بگذارید با مسائل اساسی شروع کنم. آژانس بین المللی انرژی اتمی نقشی دارد و نقشی که در رابطه با برجام به آژانس محول شده است راستی آزمایی عمل ایران به تعهدات مرتبط با برجام و نظارت بر آنهاست.
در واقع ما به عنوان گوش و چشم جامعه بین المللی عمل می کنیم. ما بیست و چهار ساعت و هفت روز هفته در ایران حضور داریم و می توانیم بگوییم که برجام اجرا می شود. باید روشن کنم که برجام توافقنامه ای میان سه کشور اروپایی و اتحادیه اروپا و سه کشور غیراروپایی و ایران است بنابراین این توافقنامه هشت طرف دارد. بنابراین این مسئولیت طرف و طرفهاست که اجرای برجام، تفسیر آن یا اعمال آن را انجام دهند و مقررات و قوانین یکسانی درباره همه طرفها برقرار است چه به آن عمل کنند یا عمل نکنند. برای تفسیر دقیق درباره مفاد برجام مشکلی نیست که برای آژانس وجود داشته باشد.
مشکل یا مسئله مهم برای ما این است که بتوانیم دیدگاههای روشنی را از طرفها دریافت کنیم تا بتوانیم راستی آزمایی و نظارت را به درستی انجام دهیم. در هر حال نظارت و راستی آزمایی آژانس خیلی دقیق و بی طرف است. نظام راستی آزمایی که ما هم اکنون در ایران داریم شامل سه گزینه است. یکی از آنها توافقنامه استاندارد پادمان است که به آن توافقنامه جامع پادمان گفته می شود. دیگری پروتکل الحاقی است که در واقع راستی آزمایی قویتر و سختگیرانه تر است و گزینه سوم هم تدابیر شفاف سازی است که مختص برجام است. این قویترین نظام راستی آزمایی است که هم اکنون در جامعه بین المللی وجود دارد.
بر اساس برجام، ایران همچنین محدودیتهای بسیاری را پذیرفته است برای مثال میزان ذخیره اورانیوم غنی شده با غلظت پایین را کمتر از سیصد کیلوگرم نگه دارد و تعداد سانتریفوژهای خود را در حد پنج هزار و شصت دستگاه نگه دارد. این دستاوردی روشن و مهم از جهت راستی آزمایی است زیرا ما قویترین نظام راستی آزمایی را برای نظارت و راستی آزمایی فعالیتهای کوچکتر هسته ای ایران داریم. اگر بخواهیم به آینده نگاه کنیم، می توانیم چندین عنصر احتمالی ریسک را در نظر بگیریم. برای مثال ذخیره آب سنگین ایران یا میزان ذخیره اورانیوم غنی شده با غلظت پایین ایران نیاز به توجه زیاد و از نزدیک دارد. مسئله دسترسی می تواند مسئله ای حساس برای ایران باشد اما ایران لازم است که همچنان دسترسی لازم را برای آژانس بین المللی انرژی اتمی فراهم کند.
مسئله مهم دیگر تامین مالی این کارهاست که بدون بودجه عادی و بدون کمکهای داوطلبانه ممکن نیست فعالیتهای مربوط به ایران را طبق برجام راستی آزمایی کرد. بنابراین ما خواستار افزایش حداقل دو درصد بودجه برای امسال هستیم و دوست داریم که کشورها این مسئله را قبول کنند.
در آخر این طور نتیجه گیری می کنم: می توانم بگویم که برجام دستاوری روشن و قابل توجه از جهت راستی آزمایی است. برجام هم اکنون در حال اجراست. هشت طرف برجام همچنان نقشهای خود را دارند. اگر همه طرفها به وظایف خود عمل کنند، می توان بر ریسکهای احتمالی فائق آمد. آژانس بین المللی انرژی اتمی قویا متعهد به عمل به وظایف خود برای راستی آزمایی و نظارت بر عمل ایران به تعهدات مرتبط با هسته ای خود در چارچوب برجام است.
امانو: بهترین راه برای تقویت برجام تداوم در اجرای آن است
در میزگرد اندیشکده کارنگی درباره برجام ، یوکیا آمانو مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی در پاسخ به سوالی درباره آثار منطقه ای برجام و انتقادات از آن گفت: همانطور که قبلا هم گفتم از نظر راستی آزمایی ، برجام دستاوردی روشن و قابل توجه است.کار من راستی آزمایی است. بنابراین من با اطمینان می توانم بگویم که برجام دستاوردی قابل توجه و مهم بوده است. من نمی خواهم درباره رفتار ایران درباره مسائل دیگر صحبت کنم زیرا اصلا کار من نیست که درباره این مسائل صحبت کنم. از نظر راستی آزمایی، تکرار می کنم که این یک دستاورد مهم است.
وی افزود: اجرای پروتکل الحاقی به معنای ارائه اطلاعات بسیار مفصل تر از طرف ایران است. ما این اطلاعات را بررسی می کنیم و اگر لازم باشد درخواست دسترسی و همچنین اطلاعات بیشتر را درباره مکان مورد نظر می دهیم. بر اساس این توافقنامه، ما می توانیم به بخش های آسیاب و استخراج سنگ معدن اروانیوم دسترسی داشته باشیم. کارخانه تولید آب سنگین نیز همین طور است. تاسیسات تولید سانتریفوژ نیز از جاهای دیگری است که ما به طور عادی به آنها دسترسی نداریم (اما بر اساس پروتکل الحاقی این دسترسی فراهم می شود). با وجود اینکه اینها (شروط برجام) موقتی است اما هشت تا ده سال ، هیچ سانتریفوژ پیشرفته ای مجاز نیست(تولید شود). محدودیت میزان اورانیوم غنی شده با غلظت پایین در ایران به مدت پانزده سال برقرار خواهد بود. نظارت بر تولید سانتریفوژ نیز به مدت بیست سال برقرار خواهد بود. دسترسی به معادن و استخراج و آسیاب (سنگ معدن) اورانیوم به مدت بیست و پنج سال برقرار است. اینها زمان نسبتا طولانی هستند. بنابراین نمی توان گفت که اینها موقتی هستند زیرا برای مدتی نسبتا طولانی برقرار خواهند بود.
آمانو درباره موضع دولت جدید آمریکا درباره برجام و تاکید بر تقویت شروط آن گفت: برای مثال سقف آب سنگین برای ایران یکصد و سی تن است، سقف تولید اورانیوم غنی شده با غلظت پایین سیصد کیلوگرم است و همانطور که گفتیم اینها بخش های مهمی هستند اما برای تقویت آنها لازم است پایدارترین راه حل را پیدا کنیم. بهترین راه برای تقویت برجام، تداوم در اجرای آن است. ما فقط یک سال و اندی است که اجرای برجام را آغاز کرده ایم. اگر ما برای طولانی مدت اجرای برجام را ادامه دهیم، این راه خیلی خوبی برای تقویت آن است و می تواند باعث پایدار توافقنامه شود.