اما با گذشت زمان و افزایش سن، انسان ها بیشتر در معرض ابتلا به بیماری هایی قرار گرفتند که هر کدام از این بیماری­ها ناشی از عوامل موثر بسیاری بود که زندگی آنان را تحت پوشش قرار می داد . این امر سبب شد تا سازمانی برای حفظ سلامت و بهداشت بشر ایجاد شود تا با ارائه راهکارهای مفید همزمان با افزایش سن، خطرهای ابتلا به بیماری های سخت و مزمن را در سراسر جهان شناسایی و راه های درمان آن را مشخص و عمومی سازد.

همه ساله روز 7 آوریل به عنوان روز جهانی بهداشت در کشورهای مختلف جهان گرامی داشته می شود. در واقع این روز فرصتی مناسب برای انجام اقدامات بهداشتی ویژه­ای ا­ست که موجب نگرانی مردم در سراسر جهان شده است. این نوشتار با هدف بررسی شعار بهداشتی سال 2017 نگاهی دارد به موضوع افسردگی.

چگونگی نامگذاری 7 آوریل به عنوان روز جهانی بهداشت

تاسیس 'سازمان جهانی بهداشت' در سال ۱۹۴۵ میلادی در اجلاس سانفرانسیسکو به پیشنهاد نمایندگان دو کشور چین و برزیل مطرح شد. در هفتم آوریل سال ۱۹۴۸ میلادی این نمایندگان با ارسال اساسنامه سازمان جهانی بهداشت، به سازمان ملل، رسما سبب تاسیس چنین سازمانی شدند البته دو سال قبل از آن، 'محمدحسین حافظی'، رییس هیات نمایندگی ایران در کنفرانس نیویورک با ارسال نامه­ ای مبنی بر نامگذاری روزی به عنوان روز جهانی بهداشت خواهان رسمیت بخشیدن به این سازمان شد.

از آن پس، همه ساله با هفتم آوریل، به عنوان 'روز جهانی بهداشت' با انتخاب شعار و موضوعی بهداشتی و هدف افزایش آگاهی مردم در مورد بهداشت و سلامت درکشورهای مختلف جهان گرامی داشته می شود و برنامه هایی در سطح بین المللی، منطقه ای و محلی ارائه می دهد. این سازمان هر سال شعاری را برای فعالیت های خود در سراسر جهان انتخاب می ­کند. سازمان بهداشت جهانی در شهر ژنو از موسسات وابسته به سازمان ملل است. 

شعار روز جهانی بهداشت در سال جاری (6931شمسی- 7102 میلادی): شعار روز جهانی بهداشت سال2017؛ امسال «افسردگی: بیایید با هم حرف بزنیم» است.

افسردگی چگونه بیماری است؟

افسردگی بیماری است که می‌تواند هرکسی را در هر سنی و در هر شغلی مبتلا کند. این بیماری همچنین می تواند باعث رنج و اندوه افراد شود و توانایی آنان را در انجام ساده ترین کارهای روزانه درگیر کند. کارکرد شغلی فرد را کاهش می‌دهد و گاهی می‌تواند عواقب وخیمی برای رابطه فرد با خانواده و دوستانش داشته باشد. افسردگی در بدترین وضعیت می‌تواند به خودکشی بی انجامد. خودکشی اکنون دومین علت مرگ میان افراد ۱۵ تا ۲۹ ساله در دنیا است. بااین‌وجود، افسردگی قابل ‌پیشگیری و درمان است. شناخت بهتر از ماهیت افسردگی، چگونگی پیشگیری و درمان آن به کاهش انگ مرتبط با این شرایط، کمک خواهد کرد و منجر می­ شود که افراد بیشتری به دنبال کمک و راهنمایی باشند.

تاثیر دین و باورهای مذهبی در بهداشت روانی

امروزه بیش از هر زمان دیگر نیازمند تفکر و اندیشه در باب تأثیرگذاری تقیّدات دینی بر تمام امور انسانی به ویژه مسایل عاطفی و روحی هستیم. امرزه بسیاری از اندیشمندان و صاحبنظران بر این باورند که مذهب تاثیر انکارناپذیری بر سلامت روح و جسم و دیگر ابعاد زندگی بشر دارد.

در آیه شریفه ۲۸ سوره رعد در قرآن کریم، آمده است که :« َالا بذکر الله تطمئن القلوب؛ آگاه باشید که تنها با یاد خدا دل ها آرام می گیرد.» 

نقش شبکه های اجتماعی در بروز افسردگی

شبکه­ های اجتماعی که این روزها بازار داغی در بین مردم و بخصوص جوانان دارد ممکن است سبب بروز افسردگی در کسانی شود که بیش از حد از آنها استفاده می­ کنند. در حالی که دلایل بسیاری در فواید استفاده از شبکه­ های اجتماعی نظیر وایبر، از جمله ایجاد ارتباط نزدیک با دوستان و آشنایان و خانواده وجود دارد اما تهدید سلامت روان و بیماری افسردگی بزرگترین مشکل این شبکه ­هاست.

تحقیقات صورت گرفته توسط پژوهشگران امریکایی دانشگاه هوستون نشان می ­دهد که چگونه نسبت و مقدار زمان صرف شده در شبکه­ های اجتماعی همچون فیسبوک بر سلامت روان افراد تاثیر می­ گذارد. گاهی افراد در این شبکه­ ها زندگی خود را با دیگران مقایسه می­کنند و این مقایسه با احساس افسردگی افراد در ارتباط است. به گفته «مای لی استیرز» سرپرست تیم تحقیقاتی، نتایج این بررسی حاکی از آن است که شبکه های اجتماعی به تنهایی منجر به بروز افسردگی نمی شوند، بلکه احساس افسردگی در اثر استفاده بیش از اندازه از این شبکه ها ایجاد می ­شود. 

افسردگی و تهدید سلامت روانی

دکتر کری لاگر، مدیر انجمن روانشناسی کودک در آمریکا می گوید: با اطمینان کامل می­ گویم که حضور بیش از حد در اینترنت و استفاده نامناسب از شبکه­ های اجتماعی می­ تواند یک تهدید جدی برای سلامت روانی محسوب شود و آثار روانی منفی بر جا بگذارد. دکتر لاگر همچنین نتایج بررسی­ های جدید مرکز CASA Columbia چنین توصیف می­ کند: بیش از 70 درصد جوانان 12 تا 17 سال به طور معمول بخشی از هر روز خود را به حضور در شبکه های اجتماعی اختصاص می دهند و برای این افراد حضور در شبکه های اجتماعی نسبت به غذا خوردن، رانندگی کردن، میهمانی رفتن، استعمال دخانیات و … لذت بیشتری دارد. و نیز گفته است: نوجوانان زیر 12 سال که به صورت مستمر در شبکه های اجتماعی حضور دارند نسبت به همسالان خود که در این فضا صفحه اختصاصی در اختیار نگرفته اند بیشتر با انواع مواد مخدر و نوشیدنی های الکلی آشنا می شوند که تمام این اتفاقات می تواند زمینه اختلالات روانی را برای آنها به همراه بیاورد.

دکتر چارلز سوفی، مدیر خدمات روانی در سازمان رفاه عمومی لس آنجلس نیز در ادامه این توضیحات می گوید، اهمیت تاثیرات شبکه های اجتماعی بر بهداشت و سلامت روان بیشتر از اهمیت ژنتیک بررسی می شود و در مطالعات علمی مشخص شده است که شبکه های اجتماعی بیش از هر عامل دیگر می توانند روی مشترکان خود اثرگذار باشند.

تحقیقات انجام شده درباره ارتباط افسردگی و استفاده از شبکه های اجتماعی

تحقیقات صورت گرفته توسط پژوهشگران امریکایی دانشگاه هوستون نشان می­ دهد که چگونه نسبت و مقدار زمان صرف شده در شبکه­های اجتماعی همچون فیسبوک بر سلامت روان افراد تاثیر می­ گذارد. گاهی افراد در این شبکه ­ها زندگی خود را با دیگران مقایسه می ­کنند و این مقایسه با احساس افسردگی افراد در ارتباط است. به گفته «مای لی استیرز» سرپرست تیم تحقیقاتی، نتایج این بررسی حاکی از آن است که شبکه های اجتماعی به تنهایی منجر به بروز افسردگی نمی شوند، بلکه احساس افسردگی در اثر استفاده بیش از اندازه از این شبکه ها ایجاد می­ شود. 

سخن آخر

امسال کمپین روز جهانی بهداشت 2017بطور ویژه تشکیل شده است. هسته کمپین اهمیت صحبت کردن در مورد افسردگی بعنوان یک جزء حیاتی از درمان است. از موانع باقیمانده برسر راه بیماران افسرده جویای کمک در سراسر جهان، انگ بیماری­ های روانی از جمله افسردگی است. صحبت کردن در مورد افسردگی چه با یکی از اعضای خانواده، یک دوست یا کارکنان پزشکی یا در گروه های بزرگ تر. برای مثال در مدارس، محل کار و محیط اجتماعی، یا در مکان های عمومی، در اخبار رسانه ها وبلاگ ها یا رسانه های اجتماعی، به شکستن این انگ کمک می­ کند و در نهایت منجر به این می شود که افراد بیشتری متقاضی کمک باشند.

افسردگی می ­تواند هرکسی را تحت تاثیر قرار دهد بنابراین کمپین برای هرکسی در هرسن، جنس و موقعیت اجتماعی است. سازمان بهداشت جهانی خواسته ­است که توجه خاصی به انتخاب سه گروه داشته باشد که بطور نامناسبی تحت تاثیر هستند: نوجوانان و جوانان، زنان در سنین باروری بویژه پس از زایمان و سالمندان بالای 60 سال.

افسردگی می­ تواند بطور موثری پیشگیری و درمان شود. درمان معمولا شامل یکی از راه های صحبت کردن، مشاوره و گفتگو یا داروهای ضد افسردگی یا ترکیبی از این دو باشد. غلبه بر انگ افسردگی که غالبا مرتبط با افسردگی است، منجر به دریافت کمک توسط افراد بیشتری می­ شود. صحبت کردن با افراد مورد اعتماد می­ تواند اولین قدم به سمت بهبود افسردگی باشد. مقام معظم رهبری در دیداری که با متخصصان روانشناسی داشته بر ضرورت مراجعه به متخصص روان و مشاوره تاکید کرده و می فرمایند: امیدوار هستم که مردم ما توجه کنند به این موضوع که مراجعه به متخصص روان و مشاوره در امر مسائل روانی به خصوص برای محیط خانواده یک ضرورت است ...

ضمیمه:

پژوهش خبری صدا وسیما// مریم عابدی