چرا آمريکا به دنبال خروج سامانه پاتريوت از غرب آسيا است؟

روزنامه "وال استريت ژورنال" چند روز پيش به نقل از "جيمز ماتيس" وزير دفاع آمريکا از جمع آوري سامانه دفاعي موشک هاي پاتريوت از کشورهاي کويت، بحرين و اردن خبر داد. به نوشته اين روزنامه، چهار سامانه موشکي که دو سامانه در کويت و دو سامانه ديگر در بحرين و اردن مستقر هستند، جمع آوري خواهند شد تا براي مقابله با هرگونه خطري از سوي چين يا روسيه در نقاط جديدي نصب شوند.
در اينجا سؤالي که مطرح مي شود اين است که چرا آمريکا مي خواهد سامانه هاي موشکي پاتريوت را از کشورهاي عربي منطقه جمع آوري کند؟
پاسخ به اين سؤال شايد در يک ارزيابي کلي در منطق اقتصادي و کاسب‌کارانه دولت ترامپ نهفته باشد. منطقي که بر مبناي کسب سود و درآمد بيشتر اولويت بندي و ارزش گذاري شده است. بر اين اساس، به نظر مي رسد برچيده شدن سيستم دفاع موشکي از منطقه غرب آسيا در راستاي باج خواهي مالي و دوشيدن هرچه بيشتر کشورهاي عربي صورت پذيرفته است.
دونالد ترامپ به دفعات به کشورهاي عربي حوزه خليج فارس متذکر شده که ديگر حاضر نيست از آنها به طور مجاني حمايت کند و اين کشورها بايد هزينه مالي چنين حمايتي را بپردازند. ترامپ اين حمايت را رمز و عامل بقاي کشورهاي عربي خوانده است. در همين راستا، دونالد ترامپ اخيراً در جمع هواداران خود در «ساوث هيون» ايالت "مي‌سي‌سي‌پي" گفت که بن سلمان بدون حمايت آمريکا «تا دو هفته» هم دوام نخواهد آورد.
در اين ميان نکته قابل تأمل اين است که فشارهاي دولت آمريکا بر کشورهاي منطقه براي خريد هرچه بيشتر موشک و هواپيما نه در جهت دفاع از حريم و تماميت ارضي اين کشورها بلکه با هدف حمايت از نيروهاي اشغالگر آمريکايي در منطقه انجام پذيرفته است. اين سخن بدان معناست که آمريکا مي خواهد با پول ديگران از منافع خود در اين کشورها حفاظت کند.
بدين ترتيب جمع آوري سامانه موشکي پاتريوت از کشورهاي عربي منطقه بيانگر آن است که آمريکا ضمن شانه خالي کردن از حمايت اين کشورها سعي دارد با پول آنها، امورات خود را در منطقه تعقيب نمايد. واقعيتي که حسني مبارک رئيس جمهور پيشين مصر به درستي بدان اشاره کرده و گفته بود ”کسي که بخواهد با آمريکا خود را بپوشاند، عريان مي ماند“.
در اين چارچوب، دامن زدن به اختلافات به ويژه در قالب ايران هراسي منطقه اي هرچند نسخه اي قديمي و نخ نما است اما همچنان فروش مي کند. آن هم در کشورهايي مانند بحرين و اردن که از مشکلات اقتصادي عديده اي رنج مي برند. در اين باره از جمله گفته شده وزارت خارجه آمريکا قرار است قراردادي به ارزش 300 ميليون دلار با بحرين براي فروش موشک‌هاي هدايت شونده و چندمنظوره امضاء ‌کند.
همچنين برخي از تحليل گران و ناظران سياسي، جمع آوري سامانه هاي موشکي پاتريوت از اين کشورها را بخشي از تغيير استراتژي نظامي براي افزايش تمرکز دفاعي بر روسيه و چين برمي شمارند. جيمز متيس از زمان انتخاب به عنوان وزير دفاع امريکا، استراتژي تغيير تمرکز امريکا از خاورميانه به جنوب شرقي آسيا را آغاز کرده است. به نوشته وال‌استريت‌ژورنال، متيس چند ماه بعد از انتخابش به اين مقام به ژنرال جوزف ووتل، فرمانده سنتکام (فرماندهي مرکزي امريکا در خاورميانه) خبر داده است که زمان کاهش حضور نظامي امريکا در خاورميانه و انتقال تجهيزات به شرق براي رويارويي با رقبايي مانند چين و روسيه فرارسيده است.
از اين رو شايد بتوان علت تصميم امريکا براي جمع کردن سامانه‌هاي پاتريوت از کشورهاي عربي خاورميانه را در سامانه‌هاي رقيب (روسيه) جستجو کرد. اين تصميم امريکا در شرايطي عملي مي‌شود که روسيه حضور سامانه‌هاي پدافندي خود را در منطقه گسترش داده است. مسکو به تازگي اعلام کرده است که بعد از تاخيري پنج‌ساله واگذاري سامانه‌هاي پيشرفته موشکي اس300 به سوريه را آغاز مي‌کند و همزمان ترکيه هم با امضاي قراردادي به خريداران سامانه موشکي اس-400 روسيه اضافه شده است.
...............................................................
مصطفي عبدلي