به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز قم، عقرب یا گژدم یکی از گونه‌های بندپایان است؛ انواع عقرب‌ها دارای نیشی در انتهای دم خود هستند؛ زهری که از نیش برخی از این گونه‌ها استخراج می‌شود در صنعت داروسازی کاربرد دارد؛ شاید وجود همین ویژگی باشد که در یک سال اخیر برخی افراد سودجو را به فکر شکار و فروش غیر قانونی این بندپای هشت پا انداخته است.
شهریور امسال بود که اولین خبر از کشف محموله بزرگ ۱۲هزار عددی عقرب در خانه‌ای در شهر مشهد به گوش رسید؛ چند روز بعد دومین محموله، این بار از یک مرغداری در استان قم کشف و ضبط شد؛ خبری که مرا راهی بخش یگان حفاظت اداره کل محیط زیست استان کرد.
 آقای عابدی از کارشناسان حیات وحش اداره کل محیط زیست استان قم در حالی که جعبه‌های پلاستیکی نگه داری عقرب‌های گرفته شده از متخلفان را باز می‌کرد گفت: این ۴۰۰عقرب از چهار گونه عقرب سیاه بزرگ، عقرب زرد بزرگ، عقرب سیاه کوچک و عقرب زرد کوچک هستند؛ گونه‌هایی که به علت حساسیت بالایشان به تغییرات آب و هوایی و شرایط نامناسب نگه داری، در این جعبه‌ها تلف شده اند.
او می‌گفت: آنچه در این میان نگران کننده به نظر می‌رسد این است که این عقرب‌ها پرورشی نیستند بلکه از طبیعت زنده گیری شده اند.
با گذشت چند ماه از آن روز، به نظر می‌رسید که شاید پرونده شکار غیر قانونی و قاچاق عقرب‌ها بسته شده باشد، اما کشف محموله‌ای دیگر حاوی سه هزار عقرب قاچاق مرا بر آن داشت تا این بار چرایی قاچاق عقرب‌ها و آسیب‌هایی که جمع آوری آن‌ها به اکوسیستم محیط زیست می‌زند را به صورت عمیق‌تر بررسی کنم.

بار دیگر به یگان حفاظت اداره کل محیط زیست استان رفتم؛ این بار آقای احمدی، فرمانده یگان حفاظت  برای ارائه توضیحات اعلام آمادگی کرد؛ او در حالی که عقرب‌های زرد رنگ داخل  جعبه‌ها را نشانم می‌داد گفت: این گژدم‌ها از استان خوزستان جمع آوری شده اند و مقصد نهایی آن‌ها استان تهران است؛ آقای احمدی می‌گفت: چند ماه پیش پس از پخش خبر‌هایی مبنی بر گران قیمت بودن زهر عقرب، عده‌ای سودجو به فکر افتادند تا بدون داشتن اطلاعات کافی درباره نگه داری عقرب و زهرگیری درست، به فکر جمع کردن عقرب‌ها از طبیعت بیفتند؛ او در حالی که  پرونده‌های متعدد روی میز را نشانم می‌داد گفت: تا کنون بیش از صد مراجعه کننده داشته ایم که در خواست مجوز برای پرورش عقرب را داشته اند، اما هیچ کدام موفق به گرفتن مجوز نشده اند.
آقای احمدی می‌گفت: متاسفانه بازگرداندن این عقرب‌ها به طبیعت کار سختی است چرا که بیش از نیمی از آن‌ها طی فرایند جا به جایی از بین می‌روند.  

برای جمع آوری اطلاعاتی دقیق‌تر از نحوه جمع آوری و انگیزه قاچاقچیان، به عنوان خریدار و با دوربین مخفی راهی دشت مسیله شدم؛ آقای غضنفری که به عنوان کارشناس خزندگان و بندپایان همراهم بود می‌گفت: ۲۰۰گونه عقرب در دنیا وجود دارد که ۵۳گونه از آن در ایران به ثبت رسیده است؛ او می‌گفت: زهر این جانوران از اجزا و فراکسیون‌های متنوعی تشکیل شده است که هر کدام خواص متفاوتی دارد؛ سم برخی گونه‌ها برای درمان بیماری‌های اتوایمیون (بیماری‌هایی که ناشی از کارکرد نادرست سیستم ایمنی بدن است) نظیر ام اس، کولیت زخم دار، بیماری التهاب روده بزرگ، سیروز صفراوی، دیابت تیپ ۱ و ۲ و ... به کار می‌روند؛ او می‌گفت: زهر گژدم‌ها برای درمان انواع تومور‌های بدخیم، به علت ایجاد آپوپتوز یا توقف رشد و مرگ سلول‌های سرطانی و به طور اختصاصی در مورد سارکوما (سرطان بافت هم بند)، تومور مغزی و نخاعی، سرطان پستان و کارسینومای سلولی کبد و همچنین در تشخیص سرطان‌های ریه، پوست، مری، گردن رحم و کولون مورد مطالعه قرار گرفته است؛ به گفته او کاربرد دیگر آن در پزشکی در اختلالات انعقادی، پرفشاری خون، بیماری‌های عروقی مغزی و همچنین به عنوان آنتی بیوتیک علیه قارچ ها، باکتری ها، انگل‌ها و ویروس‌ها هم مورد توجه بوده است.
آقای غضنفری می‌گفت: قاچاقچیان هر گرم زهر عقرب را تا هشت میلیارد تومان قیمت گذاری کرده اند که البته ما نمی‌دانیم خریداران این زهر‌ها چه کسانی هستند.
او که با مناطق کویری قم آشنا بود می‌گفت: سودجویان با پرداخت هزینه‌های اندک به همین محلی‌ها از آن‌ها می‌خواهند تا  عقرب‌ها را به صورت زنده از طبیعت جمع آوری کنند؛ جانوارانی که فقدانشان ضربه‌های جبران ناپذیری به انسان و طبیعت می‌زند.
به سراغ یکی از محلی‌هایی رفتیم که شنیده بودم  به عنوان واسطه در خرید و فروش عقرب فعالیت دارد؛ سوژه ۴۵ساله ما که خود را محمد معرفی کرد می‌گفت: دشت مسیله از سال‌های دور محل چرای دام‌های ما بوده است؛ او می‌گفت: یکسالی هست که برخی افراد ناشناس از شهر‌های مختلف به اینجا می‌آیند و از ما می‌خواهند تا برایشان عقرب جمع کنیم.
از او پرسیدم عقرب‌ها را به چه قیمتی به این افراد می‌فروشد؛ در جواب گفت: هر عقرب را بین ۴تا۵ هزار تومان از ما می‌خرند، اما نمی‌دانم این زبان بسته‌ها به چه کاری می‌آیند.
برای رسیدن به سرشاخه‌های اصلی باید چند واسطه را پشت سر می‌گذاشتم؛  اشخاصی که هر کدام در یک شهر بودند؛ یکی ساوه، یکی تهران و نفر بعدی هم در کاشان.
با فرد جوانی که صدایش سی ساله می‌خورد تماس گرفتم؛ حدود دوهزار عقرب برای فروش داشت؛ عقرب‌هایی که برای اثبات زنده بودنشان فیلمی هم در فضای مجازی برایم ارسال کرد؛ عقرب‌هایی سیاه رنگ که در هوای سرد یک کارگاه چوب بری در جعبه‌ای از جنس پلاستیک بدون حرکت مانده بودند و با نزدیک شدن یک شوکر شروع به حرکت می‌کردند؛ این گوشه‌ای از شرایط سخت نگه داری این بندپایان مفید، زیر دستان سودجویان بود؛ بالاخره پس از یک ماه تماس مکرر و اطمینان دادن به این قاچاقچیان، توانستم با یکی از آن‌ها برای خرید عقرب قرار بگذارم؛ قرار ملاقاتی که در کویر قم گذاشته شد و نتیجه آن دستگیری متخلفان و رهاسازی هزار عقرب با همکاری یگان حفاظت محیط زیست در طبیعت بود.
برای اطلاع از نحوه برخورد قانون با این متخلفان، به سراغ دادیار شعبه یک دادگستری رفتم.
آقای کشاورز می‌گفت: بر اساس ماده ۵۰ قانون اساسی، حفاظت از محیط زیست وظیفه همگانیست؛ و متخلفان به جز جریمه‌های نقدی از شش ماه تا سه سال به حبس محکوم می‌شوند. او می‌گفت: قوه قضاییه به طور جدی با این متخلفان برخورد خواهد کرد.

در روند تحقیقاتم با قاچاقچی دیگری آشنا شدم؛ اهل شهر‌های جنوبی کشور بود و می‌گفت: این عقرب‌ها را برای تولید دارو به شرکت‌های داروسازی داخلی و خارجی می‌فروشند.
آقای عابدی کارشناس حیات وحش می‌گفت: طبق قانون، شرکت‌های داروسازی داخلی حق خرید گونه‌های جانوری را از قشر‌های محلی ندارند و برای تحقیقات آزمایشگاهی خود از گونه‌های موجود در مناطق تحت اختیار خود استفاده می‌کنند چرا که زنده گیری گونه‌ها باید با رعایت نکاتی باشد که هیچگونه استرس به جانور وارد نشود.
اوی می‌گفت: در سال۲۰۱۵ سه گونه مار و یک گونه عقرب اندمیک ایران از سوی قاچاقچیان به خارج از کشور انتقال داده شده و در یک شرکت داروسازی فرانسوی به نام لاتکسون به حراج گذاشته شده است؛ عقرب‌هایی که می‌روند تا بانک ژن غربی‌ها کامل شود.
در ادامه تحقیقاتم متوجه شدم، شرکت‌های داروسازی اروپایی علاقه زیادی دارند تا از تمام گونه ها‌ی جانوری دنیا نمونه بافت و حتی سم و زهر در اختیار داشته باشند؛ این موضوع را خانم اسدی که دانشجوی دکترای اکولوژی جانوری در دانشگاه سوربن فرانسه بود به من گفت؛ او می‌گفت: نزدیک یکسالی هست که از نقاط مختلف ایران افراد زیادی ایمیل‌های مختلفی برای شرکت لاتکسون ارسال می‌کنند و به دنبال فروش زهر عقرب به این شرکت هستند، اما شرکت لاتکسون به هیچکدام از این ایمیل‌ها پاسخ نداده، چرا که این شرکت خواهان عقرب زنده است تا ژن این عقرب‌ها را در بانک ژن خود ذخیره کند؛ خانم اسدی می‌گفت: سودجویان داخلی با همکاری این شرکت ها، وابستگی کشور را به اروپاییان و غربی‌ها بیشتر می‌کنند چرا که محصولات تولیدی از عقرب تا چند سال دیگر با چندین برابر قیمت دوباره به ما فروخته می‌شود؛ درحالیکه می‌توانیم از این آفریده‌های الهی برای درمان بیماران در ایران و با استفاده از تجارب محققان ایرانی استفاده کنیم.

آقای موسوی معاون اداره کل محیط زیست استان می‌گفت: فقط در چند ماه گذشته بیش از ۶۰هزار عقرب در کشور از متخلفان کشف و ضبط شده است؛ او عقرب‌ها را کنترل کننده آفات در طبیعت می‌دانست و می‌گفت: گژدم‌ها شکارچی هستند و از حشرات و بندپایان تغذیه می‌کند؛ نبود این بندپایان به ظاهر خطرناک در طبیعت، سبب افزایش حشرات و آفات می‌شود که این خود ضربه بزرگی به تولید و پرورش محصولات کشاورزی می‌زند؛ او می‌گفت: بر هم خوردن نظم اکوسیستم طبیعت تنها چیزی است که افراد سودجو به آن فکر نمی‌کنند؛ نظمی که در نبود آن، این انسان است که بیشترین آسیب را می‌بیند؛ آسیبی که شاید نیش دردناکش با هیچ پادزهری درمان نشود.