شبی به ژرفای هزار ماه

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، این شب بهانه‌ای است برای جلا دادن به دل‌های خش خورده مومنانی که بیست و سه روز را در مهمانی خدا سپری کرده اند.
در این شب بزرگ برای مردم متدین چه لذتی بالاتر از این که در کنار مؤمنان نشسته و قرآن بر سر بگیرند و به نیایش و مناجات با خالق بی همتا مشغول شوند و همه با هم یک صدا ”الغوث الغوث“ سر دهند و در شبی که از هزار ماه برتر است، خاطره سازی کنند.
بنا بر روایات احتمال نزول قرآن کریم در شب بیست و سوم رمضان بیش از دیگر شب‌ها است و به همین مناسبت، همچون شب‌های ۱۹ و ۲۱ رمضان که با مجوز ستاد ملی مقابله با کرونا و رعایت الزامات بهداشتی و فاصله گذاری اجتماعی، مراسم در مساجد با شکوه خاص و رعایت نکات بهداشتی از طرف مردم مومن و خداجوی برگزار شد، امشب نیز در این شب در استان‌های مختلف کشور بجز شهر‌های پرخطر به لحاظ شیوع ویروس کووید-۱۹، مراسم پرفضیلت قدر در مساجد و اماکن مذهبی برگزار می‌شود.
همچنین هموطنان از طریق شبکه‌های صدا و سیما می‌توانند مهمان حرم‌های مطهر و اماکن متبرکه باشند و قرآن سر بگیرند و دعای جوشن کبیر بخوانند.

* دستورالعمل بهداشتی برگزاری شب‌های قدر:
- مراسم شب قدر از ساعت ۲۴ تا ۲ بامداد برگزار می‌شود.
- در برگزاری مراسم‌های شب قدر باید مراسم با یک ظرفیت محدود و ترجیحاً در فضای باز برگزار شود.
- حداقل فاصله از طرفین، پشت سر و جلو حداقل یک متر است.
- شرکت‌کنندگان در مراسم باید از ماسک و دستکش استفاده کنند و مهر، جانماز و قرآن را همراه خود ببرند.
- اگر فضای برگزاری مراسم سربسته بود، حداکثر از یک‌چهارم فضا استفاده شود.
- حداکثر زمان برگزاری شب‌های احیا، دو ساعت است.


* آنچه مخصوص شب بیست و سوم است
الف ـ تأکید بر غسل. به نقل از برید بن معاویه: «دیدم امام صادق علیه السلام در شببیست و سوم از ماه رمضان غسل کرد: یک بار در اوّل شب، یک بار هم در آخر آن.» (۱)
ب ـ تأکید بر شب زنده داری

۱- امام علی علیه السلام:

«پیامبر خدا در دهه آخر ماه رمضان، بستر خود را جمع می‌کرد و کمرش را می‌بست و شب بیست و سوم، خانواده خود را بیدار می‌کرد؛ و در آن شب، به صورت خفتگان، آب می‌پاشید». (۲)

۲- دعائم الإسلام: فاطمه علیهاالسلام نمی‌گذاشت که کسی از خانواده اش در آن شب (شب بیست و سوم) بخوابد و [ خواب]آنان را با کم خوردن درمان می‌کرد و از روز برای آن شب، آماده می‌شد و می‌فرمود: «محروم، کسی است که از خیر آن بی بهره بماند». (۳)

۳- الإقبال ـ به نقل از جمیل و هشام و حفص ـ:

«امام صادق علیه السلام به سختی بیمار شد. چون شب بیست و سوم فرا رسید، به غلامان خود دستور داد او را به مسجد بردند و آن شب را در مسجد بود.» (۴)

ج ـ تأکید بر صد رکعت نماز

۱- امام باقر علیه السلام: «هر کس شب بیست و سوم ماه رمضان را زنده بدارد و در آن صد رکعت نماز بخواند، خداوندْ در زندگی اوگشایش می‌دهد و کار دشمنان او را خود بر عهده می‌گیرد و او را از غرق شدن، زیر آوار ماندن، سرقت، و از شرّ دنیا مصون می‌دارد و وحشت نکیر و منکر را از او بر می‌دارد، و او در حالی از گور خویش بیرون می‌آید که نورش بر اهل رستاخیز می‌تابد، و نامه عملش را به دست راستش می‌دهند و رهایی از آتش و عبور بر صراط و ایمنی از عذاب را برای او می‌نویسند و بدون حساب وارد بهشت می‌شود و در بهشت، از همنشینان پیامبران و صدّیقان و شهیدان و صالحان قرار داده می‌شود و آنان چه نیکو همنشینانی اند! (۵)

۲- امام صادق علیه السلام: «مستحب است در آن شب صد رکعت نماز خوانده شود، در هر رکعت: یک بار «حمد» و ده بار سوره «قل هو اللّه أحد».
(۶)
د ـ تأکید بر زیارت امام حسین علیه السلام

۱- امام رضا علیه السلام:

کسی که در ماه رمضان، امام حسین علیه السلام را زیارت می‌کند، مواظب باشد که نزد قبر آن امام بودن را در شب جُهَنی از دست ندهد، و آن، شب بیست و سوم است؛ شبی که امید است شب قدر باشد. (۷)

۲- امام جواد علیه السلام: «هر کس در شب بیست و سوم ماه رمضان، امام حسین علیه السلام را زیارت کند ـ همان شبی که امید است شب قدر باشدو در آن شب، هر کار حکمت آمیزی فیصله می‌یابد ـ روح‌های بیست و چهار هزار فرشته و پیامبر با او مصافحه می‌کنند، که همگی از خداوندْ اذن می‌گیرندکه آن شب، حسین علیه السلام را زیارت کنند.» (۸)

ه ـخواندن سوره‌های عنکبوت، روم و دُخان

امام صادق علیه السلام ـ خطاب به ابو بصیر ـ:

«هر کس دو سوره عنکبوت و روم را در ماه رمضان، در شب بیست و سوم بخواند، به خدا قسم ـ‌ای ابو محمّد ـ او از اهل بهشت است و هرگز در این سخن استثنا نمی‌کنم و نمی‌ترسم که خداوند، در این سوگند گناهی بر من بنویسد.

این دو سوره نزد خداوند، جایگاهی والا دارند.» (۹)

الإقبال: و از اعمال افزون در شب بیست و سوم، خواندن سوره دُخان در آن شب و در هر شب است.... (۱۰)

و ـ خواندن هزار بار سوره قدر

سیّد ابن طاووس ـ در الإقبال ـ:از قرائت قرآن در این شب [ قرائتِ]هزار بار سوره «إنّا أنزلناه» است. روایتی برای این، در شب اوّل، به صورت کلّی (برای همه ماه) گذشت. اختصاص خواندن این سوره در این شب نیز با سند‌های چندی از امام صادق علیه السلام برای ما روایت شده است، که فرمود: «اگر کسی در شب بیست و سوم ماه رمضان، هزار بار سوره إنّا أنزلناه بخواند، صبح خواهد کرد، در حالی که یقین او، با اعتراف به آنچه مخصوص ماست، استوار خواهد بود و این نیست، مگر به سبب آنچه در خواب خود می‌بیند». (۱۱)

ز ـ دعا برای امام زمان علیه السلام

مصباح المتهجّد ـ به نقل از محمّد بن عیسی، با سدر شب بیست و سوم ماه رمضان، این دعا در حال سجود، ایستاده، نشسته و در هر حال و در همه ماه و هر گونه و هر وقت از روزگارت که ممکن شود، مکرّر خوانده می‌شود. پس از ستایش خدای متعال و درود بر پیامبر، محمّد صلی الله علیه و آله، می‌گویی:

«خداوندا! در این ساعت و در هر ساعت، برای ولیّ خود، ... پسر ... (حجة بن الحسن ع)، سرپرست و نگهبان و پیشوا و یاور و راهنما و چشم باش، تا آن که او را در زمین خود، با اطاعت و رغبت مردم ساکن سازی و وی را در آن به مدّت طولانی بهره‌مند گردانی!».
(۱۲)

* فضیلت و آداب روز قدر
الإقبال ـ به نقل از هشام بن حکم، از امام صادق: روزِ شب قدر، مثل شب قدر است. (۱۳)

امام صادق علیه السلام:شب قدر، در هر سال، هست و روز شب قدر، مثل شب قدر است. (۱۴)

امام صادق علیه السلام: صبح روز شب قدر، مثل شب قدر است. پس، عمل و تلاش کن. (۱۵)