حضور نظامی امریکا در عراق تهدیدی مستمر برای حاکمیت عراقی ها

هاشم داود مشاور نخست وزیر عراق روز سه شنبه اعلام کرد که قرار است گفت‌وگوهای راهبردی این کشور با آمریکا روز یازدهم ماه جاری میلادی (روز پنجشنبه ) آغاز ‌شود. به گفته داود، در این نشست درباره زمینه‌های مختلف از جمله در حوزه امنیتی، اقتصادی و نظامی گفت‌وگو خواهد شد.
اصرار امریکا به گفتگو با عراق پس از آن شدت گرفت که پارلمان عراق مصوبه ای را با اکثریت آرا به تصویب رساند که بر مبنای آن, همه نیروهای خارجی باید از عراق خارج شوند. در حال حاضر فقط نیروهای امریکایی در عراق حضور دارند.
به نظر می رسد یکی از اهداف امریکا از مطرح کردن مذاکرات راهبردی با بغداد دور زدن این مصوبه و حفظ پایگاههای نظامی خود در خاک عراق با مطرح کردن مشوق های اقتصادی, سیاسی و فرهنگی و به دست آوردن پشتوانه حقوقی در چارچوب این مشوق هاست.
"متیو تولر" سفیر آمریکا در باره محورهای مذاکرات گفته بود که علاوه بر موضوعات امنیتی در باره جنبه‌های روابط دوجانبه سیاسی، اقتصادی ، فرهنگی ، آموزشی و علمی نیز گفتگو خواهد شد. به گفته سفیر امریکا در بغداد, بخشی از این مشوق ها سرمایه گذاری امریکایی ها در بخش نفت عراق و هم چنین اعزام دانشجویان عراقی به امریکا برای تحصیل در آنجاست.
امریکا در سال 2003 به بهانه های دروغین به عراق لشکر کشی کرد و اکنون 17 سال از اشغال این کشورمی گذرد و به جرات می توان گفت که طی این مدت نمی توان در هیچ یک از زمینه های حاکمیتی عراق به ویژه ساختارهای سیاسی  و اقتصادی این کشور دخالت امریکا را نادیده گرفت.
سوال اینجاست که چرا طی این مدت طولانی اشغال که نزدیک به دو دهه است, عراق با وجود ارتباط با امریکا و دیگر کشورهای غربی, به جای پیشرفت و غلبه بر مشکلات سیاسی و اقتصادی به عقب رفته  و اکنون با بحران سیاسی,  اقتصادی, خدماتی  و حتی امنیتی روبروست. فراموش نمی کنیم در حالیکه موضوع حضور نظامیان امریکایی در عراق با اینکه در  بُعد امنیتی پررنگتر است اما این حضور نه تنها به برقراری امنیت منجر نشد بلکه به دلیل محقق نشدن اهداف  امریکا, داعش به ابزاری برای ایجاد ناامنی در این کشور تبدیل شد و اگر نبود کمک های جمهوری اسلامی ایران وفتوای مرجعت برای تشکیل بسیج مردمی اکنون عراق تحت اشغال گروههای تروریستی بود.
همین رفتن عراق به سمت قهقرا روشن می کند که هدف اصلی امریکا از لشکر کشی به این کشور کمک به برقراری دموکراسی یا توسعه سیاسی واقتصادی و نظامی این کشور نبوده  و البته نکته ظریفی که در اینجا مغفول بوده شرایط عراق است که این لشکر کشی را تسیهل کرد.
امریکا در برهه ای از زمان به عراق لشکر کشی کرد که این کشور عملا با قیام مردمی روبرو بود و صدام طی قیام های شیعیان و کردهای عراقی عملا بر بخش هایی از خاک این کشور کنترل نداشت  و اگر نبود خیانت دولت امریکا, قیام شعبانیه می توانست به سرنگونی صدام منجر شود. اما امریکا با اجازه دادن به پرواز جنگنده های ارتش بعثی صدام در منطقه خط ممنوع پروازی,  عملا برای سرکوب مردم عراق چراغ سبز نشان داد.
امریکا پس از آن به عراق لشکر کشی کرد که عملا رژیم صدام هیچ جایگاهی در این کشور نداشت و صدام به مهره سوخته ای تبدیل شده و در چنین زمانی بود که امریکا به این کشور لشکر کشی کرد تا هم خود را در قامت یک منجی به نمایش بگذارد و هم اینکه اهداف خود را در بستر نارضایتی عراقی ها از رژیم بعثی صدام به اجرا بگذارد.
یکی از مهترین اهداف امریکا از لشکر کشی بی گمان جلوگیری از تشکیل حکومتی مستقل چون جمهوری اسلامی ایران در عراق بود که در صورت پیروزی قیام مردمی, شکل گیری آن دور از انتظار نبود.
دومین هدف امریکا از لشکر کشی به عراق, حمایت از امنیت اسراییل بود چرا که امنیت این رژیم  و کنترل جریان نفت در دکترین امریکا مهمترین اهداف حضور نظامی این کشور در منطقه غرب اسیا بود هر چند در حال حاضر از اهمیت نفت تا حدودی کاسته شده است.
سومین هدف امریکا از لشکر کشی به عراق اجرای طرح خاورمیانه بزرگ بر بستر تفاوت های قومی ومذهبی و تشکیل دولت ها و کشورهای کوچکی بود که گوش به فرمان باشند و هیچ تهدیدی نیز برای رژیم صهیونیستی نباشند. این که رژیم اسراییل به هیچوجه مایل نیست کشوری بزرگتر و قدرتمند تر از مرزهای حوزه تحت اشغالش در منطقه وجود داشته باشد واقعیتی غیر قابل انکار است که تبلور آن را می توان از تشویق این رژیم به حرکت های گریز از مرکز و حمایت از چنین حرکت هایی دید.
هدف چهارم  هم می تواند تهدید امنیتی ایران,  روسیه و چین باشد که این هدف نیز ازطریق ایجاد پایگاه نظامی در خاک عراق, انتقال سامانه های موشکی به این کشور و کنترل جریان انرژی در منطقه  است.
در واقع سه هدف یاد شده جزء اهداف کلانی است که به آنها اشاره شد و الا در کنار این سه هدف می توان به اهداف خرد دیگری نیز اشاره کرد که به تلاش برای گسترش هژمونی سیاسی, فرهنگی و اقتصادی امریکا در منطقه بر می گردد. اینکه در بسته مذاکرات امریکا وعراق به مسایل فرهنگی از جمله اعزام دانشجویان عراقی به امریکا اشاره می شود چیزی جز تربیت نیروهایی که امریکا بر آنها نفوذ داشته باشد نمی تواند باشد؟
به نظر می رسد اکنون نیز این اهداف برای امریکا تغییر نکرده و همچنان این کشور مایل است در سایه تشکیل دولتی ضعیف ودست نشانده همچنان در عراق حضور داشته باشد که این موضوع می تواند علاوه برتضعیف حاکمیت عراق , تهدید یکپارچگی این کشور, تهدیدی برای کشورهای همسایه و منطقه و فرامنطقه ای باشد که تبعات امنیتی برای عراقی ها را مضاعف نماید.
اقدامات ناقض حاکمیت عراق از سوی امریکا در تهدید کشورهای همسایه یا ترور سردار سلیمانی و ابومهدی المهندس نمونه باری از این مثال هاست.
البته چنین ارزیابی نمونه های بارزی در دیگر نقاط جهان دارد که امریکا در آن نقاط پایگاههای نظامی دارد.
به عنوان مثال امریکا با ایجاد پایگاه نظامی در کره جنوبی هم چین را تحریک می کند و هم هر آن ممکن است که کره جنوبی با تهدید هسته ای کره شمالی روبرو شود  و هم اینکه هزینه های بیهوده ای را سئول به امریکا بپردازد.
شاید برخی با اشاره به توسعه اقتصادی کره جنوبی مدعی شوند که حضور امریکا در این کشور به توسعه اقتصادی آن منجرشده  که این ادعا دروغی بیش نیست. توسعه اقتصادی کره جنوبی به دلیل اتخاذ سیاست های  اقتصادی جدید و تغییر سیاست واردات به تولید در داخل و صادرات متکی است که طی چند مرحله این کشور را به توسعه رساند. و البته اکنون حضور نظامی امریکا در این کشور منجر به این شده که هر آن ممکن است همه تلاش هایی که برای توسعه انجام شده با یک خطا دود شود.
به عنوان مثال در روزهای اخیر کره شمالی به دلیل ادامه همکاری نظامی سئول با واشنگتن, کانال‌های تماس نظامی و سیاسی با کره جنوبی را قطع کرد.
این یک واقعیتی است که امریکا به هیچوجه مایل نیست دو کره روابط خوبی داشته باشند و حتی همانند المان شرقی وغربی متحد شوند چرا که در صورت اتحاد دو کره,  امریکا باید شاهد تولد رقیب دیگری در جهان باشد که علاوه بر قدرت اقتصادی دارای قدرت اتمی است.
اینها واقعیت هایی است که عراقی ها با ان آشنا هستند و به نظر می رسند به همین دلایل با ادامه حضور نظامیان امریکایی در کشورشان مخالفند.

----------------------------------------------------
رضا محمدمراد