هاللا، به وحدانیت حق، هاللا( halla)

به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری صداوسیما مرکز زنجان؛ اینجا زمین‌ها رنگ آفتاب به خود گرفته و خوشه هایی که دل به باد سپرده اند. انگار سری تکان می دهند از سر شکر. 

به نظرم یکی از لذت‌های دنیا همین شکرگزاری است اینکه قدم بزنی و دشت‌های پُر از نعمت را ببینی و نفس عمیق بکشی از اینکه خدایی هست که دانه را از دل خاک به خوشه گندم اوج می‌دهد.

 

خاک و بذر و آفتاب چه شکوه شکری براه انداخته اند و مردمانی از جنس پاکی و سادگی که هاللا گرفته اند.

اگرچه کرونا ویروس برگزاری هر جشن و مراسمی را تعطیل کرده است، اما هاللا با رعایت فاصله‌ها همچنان در کنار پُر برکت ترین گندمزار برگزار می‌شود.

کنعانی، کارشناس میراث فرهنگی استان زنجان می‌گوید: هاللا جشن برداشت گندم است که در استان زنجان این مراسم در شهرستان‌های خدابنده ،خرمدره ، ماهنشان و ایجرود  ببیشتر نمود دارد.

خانم کنعانی می‌افزاید: در گذشته به دلیل اینکه برداشت گندم به صورت دستی و با داس انجام می‌شد کشاورزان روز‌ها و هفته‌ها برای برداشت محصول وقت صرف می‌کردند.

وی می‌گوید: برداشت گندم از تیرماه تا اوایل پاییز در استان ادامه پیدا می‌کرد و کشاورزان هم این روز‌ها را با همکاری و همراهی دوستان و اقوام و اهالی روستا به نوبت انجام می‌دادند.

این کارشناس حوزه فرهنگ استان می گوید:  در استان زنجان ازقدیم  به سرزمین گندمزارهای طلایی معروف بوده است.

  در پایان فصل برداشت گندم کشاورزان یک زمین  پررونق  وپرمحصول رو با نظرریش سفید ، معتمد ویا کدخدا انتخاب می کنند .

 این انتخاب  قطعه زمین  برای مراسم هاللا  درشهرستانهای مختلف متفاوت است درماهنشان  12 تا24 متر مربع در خرمدره 50 تا 70 متر مربع انتخاب می کنند وبا داس  شروع به برداشت محصول می کنند .

 این مراسم با بالابردن  دسته های گندم  ونجوای آوایی محلی  ادامه می یابد .

( آوای )به حق شاه کرب و بلا/ هاللا هاللا، دئیین هاللا.

تکرار هاللا از طریق گندم‌کاران: هاللا !

زمی لر اولدو فراوان / ذکر ائدیب آیه‌ی قرآن/ کمک اولسون شاه مردان/ هاللا هاللا، دئیین هاللا

- هاللا

خلورلر دوشدو یولا/ قووت وئریبدی قولا/ اونو اکن‌لر گؤرمه سین درد و بلا/  هاللا هالاا اوشاقلار دئیین هاللا

- هاللا

جار گلن‌لر جوانلیق/ بیر اوراق بئش بارماقجالیق/ ایندی کسر بیزه حاجا گلن/ جانا گلن لر

 

قوربانلیق/ هاللا هاللا، دئیین هاللا

- هاللا

هفته لر اولدو آیلار/ دره دن چیخ دولایلارا/ گؤروم الله قسمت ائلر/ یاخشی توی بو سوبارلارا/ هاللا هاللا، دئیین هاللا

- هاللا

هاللا هاللا اوشاقلار/ هامی آگاهدی اوشاقلار/ ائل ییغیشیب، کمک گلیبدی/ کمک الله‌دی اوشاقلار/ هاللا هاللا دئیین هاللا

همه این اشعار  با شکرگزاری همراه است و البته  طلب قوت برای کشاورزان

 

 کنعانی می افزاید : دسته های گندم  را هرکشاورز برای برکت بیشتر به عنوان تبرک برداشته و به منزل می برند .

 پیش از پذیرایی  2 رکعت نماز شکر اقامه می شود .

 درخدابنده نهار پخته می شود واسم غذا هم (اِییران شورباشی ) ودرماهنشان  خروسی سربریده می شود و  شام صرف می شود  و نظیر این مراسم  در ایجرود هم با نام (هاللا جالیخ ) وغذای محلی هم که  بانوان طبخ می کنند  کته  با روغن محلی است .

کارشناس میراث فرهنگی  می گوید :  درخرمدره هم همین منوال برنامه اجرا می شود به اسم جشن خرمن آبگوشتی تدارک دیده می شود .

احمدی، مردم شناس هم در این زمینه می‌گوید: همکاری، کمک در کار خیر، نیت خیرخواهانه اهالی ازمواردی است که در مراسم هاللا کاملا مشهود است و بسیاری از مردم معتقدند این کار موجب رونق کار و روزیشان هم می‌شود.

وی می‌افزاید: از ویژگی‌ها برداشت گندم همین است که اهالی اولویت برداشت محصول را به خانواده‌های اختصاص می‌دادند که فرزند پسر نداشتند یا دچار بیماری وکهولت سن بودند.

 

کربلایی اصغر یک روستایی تلاشگر است می‌گوید: در گذشته، چون وسیله برقی و تراکتور و کمباین کم بود و اصلا در برخی روستا‌ها نبود بیشتر خانواده‌هایی که فرزند پسر نداشتند در برداشت گندم و جو خود دچار مشکل می‌شدند و اهالی کوشای روستا برای کمک و جار به این همسایه دور هم جمع می‌شدند و در یک روز کل محصول آن خانواده را برداشت می‌کردند و پس از آن کار درو محصول زمین‌های شخصی خود را آغاز می‌کردند.

حاج کلانتر هم با تایید این صحبت‌ها معتقد است جار رفتن یا همان کمک برای همسایه از همان گذشته باقی ماند تا اینکه چندین سال برای حفظ جشن کمک و شکرگزاری اهالی حتی با وجود کمباین‌ها یک هکتار از بهترین گندمزار روستا را برای آخرین مرحله برداشت نگه می‌دارند تا با هم و با کمک هم برداشت کنند.

 

احمدی، مردم شناس می‌گوید: اهالی صمیمی روستا‌ها درگذشته و البته هم اکنون هم به نوبت برداشت خوشه‌های طلایی را آغاز می‌کردند و سپس با تجربه‌ای که داشتند بهترین گندمزار را که محصول خوب به بار آورده را نگه داشته و در آخرین روز و در مراسم خاص هاللا (جشن شکرگزاری) برداشت می‌کردند.

این مردم شناس می‌گوید: هاللا علی رغم حضور کمباین‌ها همچنان در شهرستان خدابنده حفظ شده است بطوری که تراکتور و‌ها و کمباین‌ها که محصول را برداشت کردند بهترین زمین را اهالی به خورد صنعت نمی‌دهند خود با داس و باهمت اهالی درو می‌کند.

مظفری، کارشناس جهاد کشاورزی است که می‌گوید: سالهاست فصل برداشت گندم به گندمزار‌های استان سرمی زند و از تلاش کشاورزان لذت می‌برد. 

 

او می‌افزاید: همکاری وهماهنگی مراسم برداشت محصول (هاللا) خودجوشی مردم وانگیزه نوعدوستی درآن بسیارقابل توجه است.

کمباین‌ها هم زحمت ۵ماهه برداشت را برای کشاورزان کم کرده اند و البته سود را زیاد.

هم اکنون ۲۰هزار دستگاه تراکتور و ۴۸۰کمباین در استان وجود دارد.
رئیس اداره مکانیزاسیون جهاد کشاورزی استان می‌گوید: امسال ۷۴۰میلیارد تومان برای خرید ادوات و ماشین آلات کشاورزی دراستان اختصاص یافت که تعداد ۴۳۲دستگاه تراکتور، ۶۰۰دستگاه ادوات کشاورزی جذب بخش کشاورزی استان شده است.

بنده‌ای می‌گوید: با حضور و فعالیت این دستگاه‌ها کشاورزان فقط از ابزار کهن داس برای هاللا استفاده می‌کنند چرا که صنعت به کمک سنت آمده است.

تلفات برداشت گندم هم حدود ۳درصد است که با ورود کمباین‌های جدید این ریزش‌ها به صفر می رسد.

گندمزار و روز‌های پایانی مردمان سخت کوش

برداشت محصول در استان سردسیر زنجان از تیرماه شروع شده است و اکنون به گفته تاراسی، مدیر جهاد کشاورزی استان ۳۰۵هزار تُن گندم برداشت شده است که این یعنی ۸۰ درصد محصول از زمین دل کنده اند.

تاراسی می‌گوید: پیش بینی برداشت 300هزار تُن و پیش بینی تولید ۴۳۰هزار تُن است.

وی می‌افزاید: بیش از نیمی از گندم‌های تولیدی استان زنجان به شهرستان زرخیز خدابنده اختصاص دارد.

و حال روستا‌های خدابنده و برخی روستا‌های ماهنشان در روز‌های پایانی برداشت گندم حال خوشی دارند. 

اهالی روستا‌ها دور هم جمع می‌شوند هاللا را برگزار می‌کنند البته امسال به دلیل شیوع کرونا کمی متفاوتتر

روز هاللا 

روستاییان به سحرخیزی مشهورند.
بعد از نماز صبح و همان لحظات خروس خونی داس و کلنگ و ادوات کشاورزی را بر می‌دارند و و با صدا کردن همدیگر وارد زمین کشاورزی از پیش تعیین شده می‌شوند.

مراسم جلوه زیبایی دارد همه زمین‌های اطراف برداشت محصول تمام شده و فقط یک تکه کوچک و طلایی نگه داشته شده است.

احمدی، مردم شناس می‌گوید: افراد به صورت دسته‌جمعی هر یک داسی برمی‌دارند و دور گندم باقی مانده حلقه می‌زنند. یکی از ریش‌سفیدان پس از ذکر اسماءِ الهی و خواندن صلوات شروع به درو کردن گندم می‌کند.

 

بقیه افراد دیگرهم مقداری از گندم را درو می‌کنند.
هر گندمی که دسته می‌شود اهالی گندم را بالابرده و یک صداصدای یاالله یاهمان هاللا سرمی دهند جلوه‌ای زیبا از تشکر

 

گندمزار طلایی و دستان زحمت کش کشاورزانی که به سوی آسمان بالامی رود صحنه زیبایی را خلق می‌کند که هیچ دستگاه کمباین و ادوات جدید با هر نوع برداشتی نمی‌تواندان صحنه را ایجاد کند.

اهالی با کمک هم تا ظهر زمین طلایی را یک دست می‌چینند.
و چه چیزی شیرین‌تر از این که باهم کار کنند با هم سر یک سفره بنشینند با هم چای بنوشند و با هم خستگی یک سال تلاش را در کنند.
غذای این مراسم درگذشته گاو و گوسفند‌ی بود که به نیت هاللا قربانی می‌شد و آبگوشتش هم بارگذاری، اما این روز‌ها غذا‌های روز هاللا با حفظ همان شیوه نامه‌ها جدا پخت می‌شود.

اما جشن شکرگزاری به اینجا ختم نمی‌شود نزیک یا فتیر محلی دست پخت بانوان روستا شیرینی پایان مراسم است.

 

بانوانی که آنها را از روز گذشته با شیر محلی پخته اند.

  زنان ودختران روستا همدوش با مردان در همه ساعات زندگی  همراه هستند و اینک در هاللا  غذا و پذیرایی برعهده همین بانوان تلاشگر است .

حالا پس از چندین ساعت تلاش زیر آفتاب سوزان مبارک باد و پُربرکت باد جملات اهالی است که تکرار می‌شود.

و چه روز پُربرکتی است که هر فردی ثمره تلاشش را ببیند از خدای آب و دانه تشکر کند.
از ریش سفیدانی که عمر ۶۰و۷۰ ساله دارند و پیشانیشان عرق همت نشسته تا جوانان و کودکانی که امید‌ها دارند با پول همین دسترنج‌های خوشه‌های طلایی خودرو‌های روز بخرند و ادامه تحصیل دهند و شاید هم پس از کرونا مراسم‌های سنتی ازدواجشان را برگزار کنند.

حاج آقا مرادی، روحانی ساکن یکی از روستامی‌گوید: اهالی پس از پایان برداشت محصول همه پرداخت‌های شرعی زکات را هم انجام می‌دهند و امسال برخی‌ها بجز این بسته‌های گندم‌هایی را آماده و تهیه کرده اند تا به آسیب دیدگان ناشی از کرونا ویروس هدیه کنند.
و من یقین دارم هر کسی نان دلش را می‌خورد و بس ...
شکر گزاری لفظی و دست به آسمان بردن نیک است، اما چه زیباست که در عمل مرد نیکی‌ها باشیم.

آمارها‌ی پُربرکت از تلاش‌های پُربرکت

ایزدی، مدیرعامل شرکت غله استان زنجان می‌گوید: تا کنون حدود ۲۵۰هزار تُن گندم خریداری شده و پرداخت‌ها هم بلافاصله انجام می‌شود.
تا کنون از قیمت ۶۰۰میلیارد تومانی گندم‌های خریداری شده حدود ۴۰۰میلیارد تومان به حساب کشاورزان واریز شده است.