آغاز ریاست فرانسه بر اتحادیه اروپا؛ فرصت‌ها و چالش‌های فرارو

به گزارش سرویس پژوهش خبرگزاری صدا وسیما: از ابتدای سال جدید میلادی ۲۰۲۲ ریاست دوره ای اتحادیه اروپا برای شش ماه تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۲ در اختیار فرانسه قرار گرفته است.

«راه اندازی دوباره، قدرت و احساس تعلق» شعاری است که پاریس برای دوران زمامداری خود بر (PFUE) یعنی شورای اتحادیه اروپا برگزیده است. شورای اتحادیه اروپا که به عنوان شورای وزیران اتحادیه اروپا نیز شناخته می شود، یک نهاد مهم اروپایی است که در ۱۰ زمینه مختلف از جمله شورای امور خارجه یا شورای امور اقتصادی و مالی، وزرای متفاوت ۲۷ کشور عضو را در چندین نوبت در سال گردهم جمع می‌کند. شورای اتحادیه اروپا در همکاری مشترک با پارلمان اروپا، وظیفه مذاکره و سپس تصویب پیشنهاد‌های قانونی کمیسیون اروپا و همچنین بودجه اتحادیه اروپا را دارد.

از مهم‌ترین اولویت‌های فرانسه در شش ماهه آینده، سیاست دفاع مشترک اروپایی و تشکیل "ارتش مشترک اروپایی" است که یک سال پیش از سوی «امانوئل ماکرون» رئیس جمهور فرانسه مطرح شد و حمایت «آنگلا مرکل»، صدراعظم وقت آلمان را نیز داشت. صدراعظم آلمان در سخنرانی خود در پارلمان اروپا قبلا اعلام کرده بود که اگر اروپا یک ارتش واحد و سیستم تسلیحاتی واحدی داشته باشد می‌تواند با قدرت بیشتری در ناتو حضور یابد. به اعتقاد رئیس دولت آلمان، یک ارتش مشترک اروپایی باعث خواهد شد که جنگ تازه‌ای در اروپا درنگیرد.

مقابله با مهاجرت غیرقانونی به اروپا از طریق افزایش "حفاظت مرز‌های خارجی" اتحادیه اروپا و نیز ایجاد سازمانی برای مقابله با شرایط بحرانی مهاجرت از دیگر اولویت های ماکرون است. رئیس جمهوری فرانسه قصد دارد از «پیمان دوستی با آفریقا» که یکی از اهداف آن جلوگیری از مهاجرت به مقصد اروپاست، دفاع کند. قرار است در روز‌های ۱۷ و ۱۸ فوریه (۲۸ و ۲۹ بهمن ماه) نشستی میان اتحادیه آفریقا و اروپا در بروکسل برگزار شود تا روابط نابرابر میان دو قاره را به طور عمیقی بازسازی کند.

فرانسه همچنین تمایل دارد تا در شش ماه پیش رو مفهوم "استقلال راهبردی اروپایی" را نیز توسعه دهد تا در آینده بروکسل خاطرات تلخ دوران ترامپ را شاهد نباشد. در دوران ریاست جمهوری ترامپ شکاف میان دو سوی آتلانتیک به اوج رسید و برخی از رهبران اروپایی اعلام کردند آمریکا شریکی راهبردی برای آن‌ها محسوب نمی شود. پر واضح است که با فرسایش پیوند‌های فراآتلانتیک و تشدید رقابت قدرت های جهانی، استقلال راهبردی به خواسته ی واضح اروپایی تبدیل شده است. با این حال، رسیدن به استقلال راهبردی مستلزم اقداماتی بیش از چیزی است که درون اتحادیه اروپا رخ می‌دهد، زیرا این اتحادیه ناهمگون باید فرهنگ راهبردی منسجمی ایجاد کرده و در مورد ارزیابی تهدید‌های مشترک، ارزش های اروپایی و چگونگی پیگیری منافع این اتحادیه به توافق دست یابد.

در ماه‌های پایانی سال ۲۰۲۱ میلادی، برخلاف انتظارات، ویروس کرونا همچنان در سطح جهان گسترش یافت و نشان داد گسترش جهانی واکسیناسیون همچنان شرط کافی برای پایان دادن به پاندمی نیست. همزمان با آغاز سال جدید، ناکامی فرانسه و دیگر کشور‌های اروپایی در مقابله با پاندمی کرونا از چالش های مهم قاره سبز است. در ابتدای سال جدید میلادی اعلام شد کرونا در فرانسه رکورد جدیدی را شکست و طی ۲۴ ساعت بیش از ۲۱۹ هزار نفر در این کشور به کرونا مبتلا شدند.

از سوی دیگر به نظر می رسد یکی از حاشیه سازترین مسائل، هم زمانی ریاست فرانسه بر اتحادیه اروپا و آغاز کارزار انتخابات ریاست جمهوری فرانسه باشد. رقابت ها میان نامزد‌های مختلف ریاست جمهوری در فرانسه از هم اکنون آغاز شده و انتخابات در ۱۰ آوریل الی ۲۴ آوریل ۲۰۲۲ برگزار خواهد شد.

رئیس‌جمهوری فرانسه که به عنوان یکی از چهره‌های خط مشی طرفداری از اتحادیه اروپا در مقابل جریان «ملی گرایی افراطی» در میان کشور‌های عضو این اتحادیه شناخته می‌شود هم اکنون با انتقادات فزاینده احزاب دست راستی مواجه است. با شدت یافتن انتقادات پرچم بزرگ اتحادیه اروپا که به نشانه آغاز ریاست شش ماهه فرانسه بر این اتحادیه، روز اول سال نو میلادی روی طاق پیروزی پاریس نصب شده بود، پایین آورده شد.

مخالفان امانوئل مکرون، رئیس جمهوری فرانسه، جایگزین کردن پرچم سه رنگ فرانسه با پرچم اتحادیه اروپا را توهین به میراث فرانسه خوانده بودند. «مارین لوپن»، رهبر راست افراطی فرانسه و نامزد انتخابات ریاست جمهوری فرانسه، برافراشتن پرچم اتحادیه اروپا به جای پرچم فرانسه در طاق پیروزی پاریس را "حمله به هویت کشور و توهین به کسانی که برای میهن جان خود را از دست داده‌اند" خوانده و آن را محکوم کرده بود.