راهکار‌های دفتر طب ایرانی وزارت بهداشت برای رفع تشنگی در ایام روزه‌داری

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکزی؛ معاون تعالی دفتر طب ایرانی و مکمل وزارت بهداشت با اشاره به نقش روزه در پاکسازی بدن از مواد زائد، به ارائه توصیه‌های تغذیه‌ای برای افراد با مزاج‌های مختلف پرداخت و راهکار‌هایی برای کنترل عطش، پیشگیری از یبوست و کاهش خشکی بدن در ایام روزه‌داری ارائه داد.

دکتر سید مهدی میرغضنفری با بیان اینکه ریشه بسیاری از مشکلات و بیماری‌ها رطوبت‌هایی است که در بدن تجمع می‌یابد، گفت: روزه به‌دلیل مزاج گرم و خشکی که دارد می‌تواند قسمتی از مواد رطوبتی را دفع و اصطلاحا سبب پاکسازی بدن شود. همچنین می‌تواند فرد را کم‌اشتها، لاغر و معده را کوچک کند و از پف‌آلودگی و التهابات بدنی بکاهد.

وی افزود: با توجه به حرارت بالا و مزاج خشک روزه، مزاج‌های گرم و خشک باید در حین روزه‌داری تدابیر تغذیه‌ای را رعایت کنند تا از بروز یکسری علائم ناخوشایند جلوگیری شود. در این افراد، چون مزاج به سمت خشکی پیش می‌رود و حرارت بدن زیاد می‌شود احتمال خشکی پوست و یبوست وجود دارد.

معاون تعالی مرکز طب ایرانی و مکمل ابراز داشت: برای کاهش خشکی و گرمی ناشی از روزه‌داری به‌خصوص در افراد دارای این مزاج باید پس از افطار تا هنگام خواب بیشتر از سبزی و میوه‌هایی همچون کاهو و مرکبات و کمتر از آب استفاده شود.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ارتش با بیان اینکه در مزاج گرم و خشک، عطش ناشی از خشکی بدن می‌تواند آزاردهنده باشد، گفت: استفاده از عرقیات خنک مانند کاسنی و شاتره در حد یک لیوان یا مصرف خاکشیر و مواد ترش نظیر آبلیمو و آب‌آلبالو و همچنین استفاده از یک قاشق چایخوری تخم خرفه در آب یا عرقیات هنگام سحر برای رفع عطش مفرط و کم‌آبی توصیه می‌شود.

وی افزود: انواع سبزی خوردن نظیر تره، ترخون، پیازچه و… به‌دلیل ترکیبات تندی که دارند، می‌توانند با افزایش حرارت بدن سبب تشنگی شوند. توصیه بر این است که سبزی‌خوردن را از وعده سحر حذف و کاهو و سالاد را جایگزین آن کنید. البته می‌توانید در فواصل افطار تا زمان خواب از انواع سبزی خوردن و منافع سرشار آن بهره‌مند شوید.

به گفته دکتر میرغضنفری، افرادی که معده و مزاج گرم دارند بهتر است روزه را با شربت سکنجبین تهیه شده با آب معمولی و در حجم مناسب (در حد یک فنجان یا حداکثر نصف یک لیوان معمولی) باز کنند. این نوشیدنی مزاج متعادلی دارد و برای کاهش عطش و آماده کردن معده برای پذیرش غذای بعدی بسیار مناسب است.

میرغضنفری گفت: برای افطار بهتر است از غذا‌های غلیظ یا غذا‌هایی که هضم سخت دارند، پرهیز شود. مثلا باید از مصرف بعضی از انواع آش که دارای لعاب و مقدار زیادی حبوبات، روغن، پیاز و نعناداغ و سیر سرخ کرده هستند اجتناب شود یا در حجم خیلی کم از آنها میل شده یا آنها را به‌صورت سبک تهیه و مصرف کرد.

معاون تعالی مرکزطب ایرانی و مکمل وزارت بهداشت با بیان اینکه هنگام روزه‌داری بروز یبوست شایع است، افزود: برای رفع این مشکل بهتر است از تمام ملین‌ها، مسهل‌ها و مدر‌ها هنگام سحر اجتناب و هنگام افطار استفاده شود. البته مصرف ملین‌های ضعیف هنگام سحر مشکلی ایجاد نمی‌کند و می‌تواند برای جلوگیری از یبوست روزه‌دار مفید باشد. راهکار طب سنتی جهت رفع یبوست پرهیز از گرمی‌جات و موادغذایی شور و سرخ‌کرده و مصرف کاهو، خیار، آلو و انجیرخشک است. خیس کردن حدود پنج آلو بخارا همراه با دو عدد انجیرخشک در یک فنجان آب از شب قبل و خوردن آن هنگام سحر به‌دلیل مزاج متعادلی که دارد برای اکثر مزاج‌ها مناسب است.

او با اشاره به اینکه به دلیل کاهش میزان رطوبت‌های مغز و قند خون ممکن است برخی دچار ضعف اعصاب و تندخویی شوند، توصیه کرد: افرادی که دچار ضعف اعصاب می‌شوند بهتر است بعد از افطار دمنوش سنبله‌طیب یا گل‌گاوزبان استفاده کنند.

میرغضنفری این را هم گفت که از دیدگاه طب‌سنتی علت اصلی کندذهنی، رطوبت‌های مغزی است و روزه به دلیل  این که رطوبت‌ها را از بین می‌برد، باعث تقویت حافظه می‌شود. البته برای دستیابی به این عملکرد باید تدابیر اصلاح تغذیه در ایام روزه‌داری رعایت شود تا مشکلاتی مانند افت قند یا کاهش فشار خون سبب عدم تمرکز و ضعف حافظه نشود.